بنى مدرار خانواده‌اى بربر از طايفه مكناسه بودند كه در شهر سجلماسه در حاشيهء صحراى مراكش يا در حدود زمانى كه شهر بنيان مىيافت ( يا از نو بنيان گذاشته مىشد ) يا اندكى بعد از تأسيس شهر در نيمهء دوّم قرن دوّم / هشتم سربرآوردند . شهر كه به نظر مىآيد در اصل سكونت‌گاه خوارج صفرى بوده است ، به عنوان پايانهء شمالى راههاى كاروانرو ماوراء صحرا كه از افريقاى غربى مىآمدند رونق يافت . مدرارىها براى گردآورى عوارض و ماليات عبور و حمل‌ونقل مربوط به محصولات معادن جنوب مراكش و موريتانيا آمده بودند ( اما عملا از امورى كه با اين فعاليت فرهنگى در شهر در زمان حكومت آن‌ها مطابقت داشته باشد ، آگاهى نداريم ) . رؤساى خاندان بنى مدرار در آن‌جا قدرت و اهميت يافتند ، اما تعيين تاريخ دقيق آغاز اين سلسله دشوار است . هر آينه ، مناسب‌ترين تاريخ سال 208 / 823 مىباشد كه در آن ابو مالك المنتصر معروف به مدرار ( سرشار ، لبريز ) به قدرت رسيد . مدرارىها در آغاز دست‌نشاندگان اسمى خلفاى عباسى بودند ، اما با رستميان تاهرت كه مذهب خارجى داشتند در ارتباط بودند ( بنگريد به شمارهء 9 ) . اما در اوايل قرن چهارم / دهم به دنبال پيشگويىاى كه آمدن مهدى موعود مذهب شيعه را نويد مىداد و ظهور او را در سجلماسه پيش‌بينى مىكرد ، پيروان مؤسس آيندهء سلسلهء فاطمى ، ( بنگريد به شمارهء 27 ) عبيد اللّه مهدى ، سجلماسه را گرفتند ( 296 / 909 ) . از اين پس ، مدرارىها تابع فاطميان شدند . اما محمّد بن واصول ، مذهب خارجى صفريه را انكار كرد و به مذهب مالكى ، از مذهب اهل سنت درآمد و به پيروى از جنبش امويان اسپانيا پرداخت . اين تغيير سياست مطاوعت به اضافهء اتخاذ عنوان خلافت مانند امويان ، فاطميان را بر آن داشت كه از نو سجلماسه را به تصرف درآورند . مدرارىها بار ديگر بر شهر مسلط شدند اما به استيلاى آن‌ها در حوالى 366 / 977 يا اندكى بعد از آن ، به وسيلهء خزرون رئيس بربرهاى مغراوه كه با امويان اسپانيا از در اتحاد درآمده بود ، خاتمه داده شد . خزرون ، آخرين حكمران مدرارى را كشت و به اين سلسله پايان داد . ( اعقاب خزرون در اوايل قرن پنجم / يازدهم به عنوان يكى از امارات ملوك الطوايف در اركوش اسپانيا اميرنشينى تشكيل دادند . ( بنگريد به شمارهء 5 ، طايفه 5 ) كتابشناسى - زاخو ، 25 ، شمارهء 26 ؛ زامباور ، 64 - 65 ؛ البوم ، 16 . - دائرة المعارف اسلام ، ويرايش اوّل ، « سجلماسه » ( جى . س . كولين ) ؛ ويرايش دوّم ، « بنى مدرار » ( ش . يلا ) .